Hạn chế nhoè ảnh do rung tay khi chụp ảnh

Kỹ Năng Chụp Hình

Chúng ta thường gặp phải vấn đề rung tay này nhiều lần và làm cho hình ảnh nhận được bị nhoè, mờ do tay không vững, lỗi này có thể nói là rất phổ biến vì hầu hết chúng ta ai đều bị run rẩy khi nâng máy ảnh quá lâu. Do điều này không thể loại bỏ hoàn toàn, do đó chúng ta cần giảm thiểu hạn chế này trong quá trình chụp ảnh, bài này đưa ra một số gợi ý giúp chúng ta hạn chế bị rung tay trong suốt quá trình bấm máy.

 

Hạn chế rung tay khi chụp ảnh

Ảnh mờ do rung tay[/TD]

Ảnh không bị rung tay

Khái quát

Máy ảnh rung bất cứ khi nào Tốc độ trập (shutter speed) chậm hơn so với độ rung của máy ảnh. Do đó, để giảm thiểu tác động này bằng các cách sau:


    1. Các phương pháp làm tăng tốc độ chụp (trập)
    2. Các phương pháp làm giảm độ rung của máy ảnh


Một bên là những phó nháy mới thường không đánh giá cao tầm quan trọng của việc sử dụng Tốc độ trập cao hay sử dụng tripod, còn bên kia là các phó nháy kinh nghiệm, họ đánh giá cao những ảnh hưởng đó lên chất lượng ảnh. Đó chính là một phần của kỹ thuật chụp chứ không phải là vấn đề của ống kính cao cấp hay máy ảnh độ phân giải cao (các yếu tố này chỉ là cụ thể hoá giới hạn độ phân giải của bức ảnh).

Trong khi một trong hai phương pháp có thể giúp hạn chế khá nhiều, nhưng cách tốt nhất là phải kết hợp được cả hai phương pháp đó. Không có ai có thể giữ máy ảnh đủ ổn định để chụp một bức ảnh cần phơi sáng vài giây và tốc độ trập nhanh cũng không thể chộp được môt hành động từ xa bằng ống kính tele trên một đôi tay run rẩy. Tăng tốc độ trập có thể giúp đóng băng được một đối tượng đang di chuyển, trong khi đó giảm rung máy ảnh lại không thể giúp gì nhiều.

Các phương pháp tăng tốc độ trập

Đáng tiếc là chỉ có 3 cách để tăng tốc độ trập: (1) tối ưu hoá cài đặt phơi sáng; (2) tránh phơi sáng quá độ - over-exposure; (3) tăng ánh sáng vào đối tượng được chụp.



Cài đặt phơi sáng tối ưu. Đòi hỏi bạn cần hiểu Tam giác phơi sáng và áp dụng thuần thục. Đó chính là làm sao tăng ISO và mở khẩu tối đa (sử dụng f-stop thấp). Hãy chắc chắn khi xem xét về Khoảng nét khi chọn khẩu độ tương ứng.

Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng chế độ tự động, thì máy ảnh gần như tự thay đổi mọi thứ để làm sao tăng tốc độ chụp.

Tránh việc bị phơi sáng quá độ (over-exposure). Đây là nguyên nhân phổ biến khiến bức ảnh bị mờ do Hệ thống đo sáng nhầm lẫn và lựa chọn thời gian phơi sáng dài hơn cần thiết. Do bóng của đối tượng quá mờ hoặc ánh sáng trong nhà không đồng đều có thể dễ dàng đánh lừa máy ảnh khiến phơi sáng quá độ.

Sử dụng đèn flash hoặc cải thiện ánh sáng môi trường xung quanh. Nếu bạn đang sử dụng máy ảnh compact với flash có sẵn, bạn cần phải đến gần đối tượng hơn để có thể đánh sáng tốt hơn. Nếu bạn chụp người không sử dụng flash, thì cần phải chuyển đối tượng đến gần nguồn sáng, hoặc chờ đối tượng di chuyện đến khu vực được chiếu sáng rực rỡ hơn.

Nếu tất cả các các phương pháp trên vẫn chưa đủ, bạn cần sử dụng thêm một hoặc nhiều kỹ thuật hơn ở phần tiếp theo đây.

Tăng cường kỹ thuật tay chụp

Mặc dù tăng tốc độ trập là kỹ thuật dễ nhất để thực hiện, nhưng làm thế nào để khi chụp bằng tay cũng có thể tạo ra những bức ảnh khác biết, hãy thử một hoặc nhiều những thủ thuật sau đây:

Tựa người và máy ảnh. Điều này có thể bao gồm tựa vào tường, quỳ hoặc ngồi, hoặc bằng cách sử dụng kính ngắm thay vì nhìn vào màn hình LCD (máy ảnh tựa vào mặt). Cố gắng làm sao có ít nhất 3 điểm tiếp xúc giữa người chụp và mặt đất, tường hoặc các đối tượng ổn định khác. Tránh những tình huống hoặc vị trí khiến thiết bị hoặc bạn trở nên căng thẳng khi chụp. Cầm máy ảnh trực tiếp tựa vào tường hoặc một đối tượng khác sẽ cải thiện được đáng kể sự ổn định. Hãy đứng ở một vị trí mà bạn cảm thấy bình tĩnh và thoải mái.

Tối ưu hoá cách giữ máy ảnh. Điều quan trọng là giữ máy ảnh vững chắc nhưng không quá mức, và sử dụng cả hai tay. Với những ống kính tele lớn, một tay nâng ống kính và tay còn lại đỡ máy (body). Giữ tay luôn ở gần cơ thể và ở vị trí thoải mái. Sử dụng máy ảnh trên tay thường xuyên hơn cũng giúp bạn thoải mái hơn, và luyện cơ bắp thích nghi với các tác vụ chụp. Ngoài ra cũng giữ cho cơ thể mình tốt và ấm áp.

Thực hành tốt hơn với thao tác và kỹ thuật bấm chụp. Luôn luôn cố gắng bấm nút chụp giữa chừng trước sau đó nhe nhàng tiếp tục bấm tiếp nút chụp mà ko phải tăng thêm lực hay tốc độ lên nút bấm. Cũng cần chú ý đến hơi thở. Cố gắng hít thật sâu, thở ra 1/2 sau đó mới bấm máy.

Chụp nhanh 3 shot. Thường thì khi bạn giữ tay quá chặt sẽ khó thực hiện được điều này.



Ảnh thứ nhất (mờ nhất)



Ảnh thứ hai (nét nhất)


Ảnh thứ ba (mờ trung bình)

Bạn có thể thấy sự khác biệt lớn về độ sắc nét giữa mỗi tấm hình trong 3 lần shot, và bạn phải xem xét ở độ phân giải đầy đủ (phóng to) thì mới phát hiện được sự khác biệt như ở ví dụ trên.

Các kỹ thuật khác & khuyến cáo sự dụng thiết bị khác

Rõ ràng cách tốt nhất để giảm thiểu rung máy là không giữ máy bằng tay. Nhưng trong bài này chủ yếu tập trung vào các tình huống khi không có tripod, chúng ta sẽ quay lại chủ đề tìm hiểu về tripod cụ thể để phát triển kỹ thuật chụp ở một bài riêng. Tiếp theo đây là một vài phương pháp khác:

Đặt máy ảnh ở một bề mặt cứng. Việc này không chỉ giúp cho hình ảnh chụp được rất nét, mà có còn có thể tạo ra được một góc nhìn rất đặc biệt. Chụp ở tầm mắt luôn mang lại một góc nhìn rất bình thường vì đó chính là những gì chúng ta nhìn thấy.

Hoặc có thể sử dụng luôn nắp ống kính làm đế đặt máy ảnh lên các bề mặt gồ ghề, chỉ cốt làm sao máy ảnh được đặt chắc chắn và sử dụng chế độ hẹn giờ hoặc điều khiển chụp từ xa để chụp.

Sử dụng ống kính có công nghệ ổn định hình ảnh (IS - Image Stabilization) hoặc giảm rung (VR-Viberation Reductioni). Những công nghệ này có thể làm giảm đáng kể chuyển động của máy ảnh - đặc biệt là với các ống kính tele. Điều này có thể giúp tăng tốc độ trập từ 5-10X+ so với tốc độ khi không có. Tuy nhiên, các công nghệ này không phải là một phép lạ, và thường chỉ có tác dụng khi kết hợp với các kỹ thuật khác ở trên khi chụp bằng tay.

Tránh sử dụng ống kính tele khi có thể. Một hình ảnh ổn định không phải là cách duy nhất để giảm hiệu ứng rung máy. Đến gần đối tượng hơn (sử dụng ống kính tiêu cự ngắn hơn/góc rộng hơn) sẽ làm giảm tác độ của đôi tay run, và thường có thêm lợi ích khác là tạo ra một góc nhìn thú vị hơn. Chúng ta cũng sẽ nói riêng một topic khác về ống kính và chiều dài tiêu cự cùng với hình ảnh mang lại khi sử dụng chúng.

Bình thường để ảnh không bị nhòe thì chỉ số của shutter speed luôn bằng hoặc cao hơn chỉ số zoom lens (zoom = 200mm thì shutter speed ít nhất là từ 1/200 trở lên). Ở đây bác để tốc độ đến 1/500 mà vẫn bị rung và nhòe hình thì chắc là do mình cầm máy chưa chắc rồi. ;0)
Phần nữa là khi tăng ISO và tốc độ chụp lên rồi, căn bản là chủ thể bác chụp là cái gì. Chủ thể bác chụp là cây cối nó khác với chủ thể là một con bướm phải không ợ? Cây cối có bị dịch đi một vài ly thì không sao, chứ bướm mà dịch đi chừng đó thì biết nhau ngay.
Tớ xin phép quote lại kỹ thuật chụp đầy đủ để các bác hình dung dễ và rút kinh nghiệm khi chụp nhé!

Để chụp được một bức ảnh đẹp về mặt kỹ thuật thì có 3 yếu tố quyết định: Body, Chất lượng ống kính, và Khả năng giữ máy ít rung đến không bị rung khi chụp. Máy và ống kính được ta đầu tư tìm hiểu rất nhiều và nhiều khi bỏ tiền bạc ngàn lựa chọn những cái thuộc hàng cao nhất. Còn yếu tố thứ 3 là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất, khó khống chế nhất và là yếu tố duy nhất chịu tác động trực tiếp của người chụp lại rất ít được nhiều người quan tâm đầu tư, cả về thiết bị lẫn kiến thức, có lẽ vì nó không trực tiếp tham gia vô qui trình sản xuất ra ảnh như body và ống kính chăng? khiến người ta dễ dàng quên đi vai trò của nó dù rất quan trọng.
Mặc dù chụp tay, nhưng hãy tìm kiếm các điểm tựa có sẵn: tường, hàng rào, ghế...nếu có thể chụp ở tư thế ngồi vững hơn tư thế đứng, khi đứng nếu có thể dựa vô tường, cây... sẽ giúp ổn định hơn. Nếu không có các điểm tựa thì đành chấp nhận, bây giờ thì kỹ thuật handholding sẽ giúp đỡ chúng ta ít nhiều. Kỹ thuật handholding là kĩ thuật cơ bản nhất cần phải có ngay khi lần đầu tiên cầm máy chụp hình, thế nhưng không phải ai cũng hiểu thấu đáo.


1. Tay trái ngửa lên tạo thành một cái "nôi" đỡ máy, ống kính chỗ tiếp xúc body đặt giữa ngón cái và ngón trỏ. Do tay người chụp kích thước khác nhau, thói quen khác nhau và chiều dài ống kính khác nhau nên các bác thử nghiệm và tìm cho mình một cách cầm thoải mái nhất, quan trọng là trọng tâm của máy đặt trên lòng bàn tay, theo kinh nhiệm bản thân thì ở tư thế mà các cơ trên lòng bàn tay trái đều thả lỏng ra cho kết quả tốt nhất. Tay phải nắm lấy "grip" của body như bình thường.

2. Hai khuỷu tay kẹp 2 bên sườn tạo thành 2 điềm tựa, không cần ép thật mạnh đến nỗi nín thở, chỉ cần tựa chắn chắn nhưng thoải mái.

3. Ghì chặt phần cao su quanh ống ngắm vô gờ mắt trên trán tạo thành một điểm tựa thứ 3, ghì chặt nhưng luôn luôn ở tư thế thoải mái nhất.

4. Đến đây thì máy gắn liền với nửa thân trên người chụp thành một khối nhờ có 3 điềm tựa, vấn đề còn lại là phải đứng thật vững, độ rung bây giờ chỉ còn do người bị đổ tới lui do cơ chân và rung do nhịp thở.

-Khi đứng thì chân rộng bằng vai, một chân hơi lùi về phía sau một chút (thường chân phải), trọng lượng thả đều 2 chân.





- Kỹ thuật bấm máy:
Cũng như trong bắn súng, là làm sao ta không kéo cái máy ảnh (hay khẩu súng) khi "bấm cò". Trong bắn súng họ nói "miết" (còn có rê cò-trong máy ảnh cũng có ở haft press): chuyển động của ngón trỏ so với bàn tay chứ không phải dùng cả cánh tay kéo ngón trỏ theo.
Roll có thể là dùng ngón trỏ hơi miết ngang (hơi xuống) shutter để đạt độ haft và full press, còn squeez thì dùng "bụng tay" (dưới ngón cái) làm điểm tựa cho ngón trỏ kéo vào, đều đều đến khi "chạm" điểm tiếp xúc. Để tập, làm như người bắn súng, bằng cách miết ngón trỏ trên ngón cái, lâu sẽ quen dần, dù có bấm nhanh cũng không bao giờ "kéo" máy ảnh theo!
Người bấm máy mà kéo cả cái máy theo khi chụp thì người "bị" chụp cũng rất dễ nhận ra!
Các tư thế bắn súng không cần thiết phải áp dụng hoàn toàn vào cho chụp ảnh, vì khẩu súng nó còn giật, không đúng tư thế sẽ ngã ngửa hay vỡ quai hàm do chuyển động của báng súng, nhưng cũng có thể sử dụng cho phần lớn cáctrường hợp.
Ai đã từng bắn súng ngắn mới thấy "miết" và rê cò quan trọng như thế nào, nếu không muốn thấy viên đạn cày đất ngay dưới chân mình!